Een reconstructie van Feyenoords vrije val

Zondagmiddag scoorde Nicolás Tagliafico na een kleine zeven minuten de tweede goal voor Ajax in de Klassieker. Enkele seconden later galmde het ‘tien tien tien’ door de Johan Cruijff Arena. Voor Het Legioen ging de gedachte direct uit naar die ene 24 oktober in 2010, waar PSV de stadionclub haar grootste nederlaag ooit toediende. Een afgang van dergelijke proporties werd het zwalkende Feyenoord uiteindelijk bespaard door de regerend landskampioen, maar dat de supporters daadwerkelijk vreesden voor zo’n uitslag is tekenend voor de huidige situatie op Zuid. Een reconstructie van hoe Feyenoord twee jaar na het kampioenschap van de hemel in de hel is beland.

Op 14 mei 2017 stond heel Rotterdam op zijn kop. Na achttien jaar kroonde Feyenoord zich weer tot de beste van Nederland. Dat deden de Rotterdammers met een ervaren ploeg, waarvan de gemiddelde leeftijd bijna 28 jaar was. Giovanni van Bronckhorst maakte in dat seizoen weinig gebruik van de nieuwe jeugdige aanwas; alleen Gustavo Hamer, Wessel Dammers, Emil Hansson en Mo El Hankouri kwamen tot een klein aantal speelminuten. Bij PSV en Ajax kenden meer spelers hun doorbraak in dit seizoen. Deze spelers acteerden in de voorgaande seizoenen met hun Jong-elftallen in de Jupiler League. Terwijl de talenten van PSV en Ajax zich in een razendsnel tempo ontwikkelden, speelden de talenten van Jong Feyenoord minder regelmatig tegen minder weerstand. Toenmalig technisch directeur Martin van Geel koos er namelijk in de voorgaande jaren meerdere malen voor om niet toe te treden tot de voetbalpiramide.

Image result for Feyenoord coolsingel 2017

Het logische gevolg van deze keuze was dat steeds meer talenten de laatste stap naar de Kuip niet konden zetten. Ieder seizoen wordt het gemis van Jong Feyenoord in de Keuken Kampioen Divisie duidelijker. Bij PSV en Ajax ontwikkelden de afgelopen seizoenen de nodige talenten zich in een rap tempo door, waaronder Donyell Malen, Steven Bergwijn, Frenkie de Jong en Matthijs de Ligt. Deze spelers gaan/hebben de twee topclubs tientallen miljoenen opleveren/opgeleverd. Kijkend naar de talenten van Feyenoord is het verschil schrijnend: bij Feyenoord zal vermoedelijk alleen Orkun Kökçü de club meer dan tien miljoen opleveren. Zelfs Feyenoords plek in de traditionele top drie komt in gevaar nu ook AZ duidelijk profiteert van de doorbraak van toptalenten. In het Maasgebouw wordt al jarenlang gehoopt op de doorbraak van aanvallende toptalenten als Myron Boadu en Calvin Stengs. Het ironische aan dit hele verhaal: de voormalige directie heeft deze hoop eigenhandig de nek omgedraaid door miljoenen te investeren in een megalomaan stadionproject, terwijl de jeugdopleiding en het eerste elftal al jarenlang schreeuwen om financiële injecties.

Na het kampioenschap waren deze financiële injecties wel mogelijk. Feyenoord kreeg zo’n zestig miljoen binnen door transferinkomsten en Champions League-deelname. Hiervan werd het grootste deel geïnvesteerd in nieuwe trainingscomplexen voor de jeugd en het eerste elftal. Die nieuwe trainingscomplexen zijn op de lange termijn een nuttige investering voor de club. Het overige deel van die zestig miljoen werd geherinvesteerd in nieuwe spelers voor het eerste elftal: Ridgeciano Haps, Jeremiah St. Juste, Steven Berghuis, Sofyan Amrabat en Jean-Paul Boëtius waren de nieuwkomers in de Kuip. Zij moesten het vertrek van Karsdorp, Kongolo en Elia opvangen. De overige sterkhouders van het kampioenschap bleven in bij Feyenoord. Jens Toornstra, Eric Botteghin, Jan-Arie van der Heijden en Tonny Vilhena tekenden allemaal verbeterde contracten aan de kantoortafel van Martin van Geel. Bovendien bleven topscorer Nicolai Jørgensen en Karim El Ahmadi de club trouw.

Achteraf pakten al deze contractverlengingen slecht uit. Toornstra, Botteghin, Van der Heijden en Vilhena bewezen in de seizoen erna allemaal dat ze boven zichzelf uitstegen in het kampioensjaar. Feyenoord bleef in al deze seizoenen krampachtig vasthouden aan dat ene goede seizoen, terwijl het de supporters al lang en breed duidelijk was dat deze spelers doorgeselecteerd hadden moeten worden. Het duidelijkste verschil tussen de vorm tijdens het kampioensjaar en de seizoenen erna is op te merken bij Jørgensen. De Deense spits was in zijn eerste seizoen bij de Rotterdammers goed voor 21 doelpunten en veertien assists in de competitie. In de twee daaropvolgende seizoenen was de Deen slechts goed voor zeventien doelpunten en vijf assists. Het tekent het verval van Jørgensen. Waar Feyenoord eind 2017 nog een bod van zeventien miljoen afwees op Jørgensen, is de spits nu niet veel meer waard dan vijf miljoen.

Martin van Geel gaf vorig jaar in een interview met VI aan dat hij vindt dat van de vijf aankopen er drie moeten slagen, een mag een twijfelgeval zijn en een mag er falen. Kijkend naar zijn transfers na het kampioenschap heeft Van Geel volgens zijn eigen maatstaven gefaald. Alleen Berghuis mag worden geschaard onder de geslaagde transfers. St. Juste blijft dankzij zijn blessureleed een twijfelgeval, hoewel hij de club wel een kleine tien miljoen opleverde. De waarde van Larsson en Haps is intussen tot het vriespunt gedaald, terwijl Amrabat en Boëtius de Kuip al snel de Kuip verlieten voor een gezamenlijk verlies.

Nadat Feyenoord in 2017/2018 eindigde op een vierde plek en  vorig seizoen rond de winterstop alweer duidelijk was dat Feyenoord een verloren seizoen speelde, kwamen de posities van Van Geel en Van Bronckhorst onder druk te staan. Van Geel had volgens de supporters gefaald door niet deel te nemen aan de voetbalpiramide en door de selectie niet goed genoeg te versterken na het kampioenschap. De kritiek op Van Bronckhorst ging verder dan de matige sportieve prestaties; speltechnisch ontwikkelde het elftal zich niet onder zijn leiding. Het dieptepunt werd bereikt toen Feyenoord thuis met 2-3 verloor van Willem II en de ploeg van Van Bronckhorst vrijwel geen enkele keer door het centrum aan voetballen kwam. Dit patroon was echter al langer zichtbaar onder ‘Gio’. De kampioenenmaker besloot daarom in januari 2019 zelf dat zijn tijd bij Feyenoord erop zat en gaf aan na dit seizoen te stoppen. Van Geel ging na die mededeling direct opzoek naar een vervanger en kwam uit bij Jaap Stam. Enkele weken na Stams aanstelling werd Van Geel ontslagen door Toon van Bodegom, de nieuwe president-commissaris van de RvC.

feyenoord-willem-ii-e1572444484743.png

Passmap van Feyenoords dieptepunt vorig seizoen tegen Willem II

Het ontslag van Van Geel betekende meteen al een 1-0 achterstand voor Stam voordat hij uberhaupt was begonnen aan zijn klus bij Feyenoord. Dat werd echter al snel een 2-0 achterstand nadat Jan de Jong in juli besloot op te stappen. De gehele directie die Stam had aangesteld, was al vertrokken voordat het seizoen nog moest beginnen. Het begin onder Stam was echter hoopgevend; de trainer gaf in de voorbereiding de nodige speeltijd aan talenten als Burger, Azarkan, Geertruida en Kökçü. Bovendien gaf de trainer aan met zijn spelersgroep pressievoetbal willen te spelen en – zo dus indirect – af te willen stappen van het terughoudende spel onder Van Bronckhorst. Waar dat pressievoetbal een sterkte moest worden van Stams elftal, werd het vooral een zwakte. De verdedigers die Stam opstelden konden simpelweg niet spelen met zoveel ruimte in de rug en dat werd in de voorbereiding en het begin van de competitie dan ook hard afgestraft. Onder andere in de wedstrijden tegen Angers, Southampton, Sparta en Utrecht werd dit hard afgestraft door de tegenstanders.

Stam gaat niet vrijuit in Feyenoord-crisis: 'Een kamikaze-elftal tegen Ajax'

Stam wilde na de slechte seizoenstart echter geen concessies doen aan zijn speelstijl. Hoewel Feyenoord in de periode erna ook goede wedstrijden afleverde tegen FC Porto, Ado Den Haag en FC Twente, werden de resultaten uiteindelijk niet veel beter onder Stam. Na elf competitieduels staat Feyenoord op een gênante twaalfde plaats in de competitie; het was voor Stam zelf reden genoeg om zijn biezen te pakken. Ironisch genoeg is Dick Advocaat zijn opvolger, de man die in eerste instantie al de beoogde opvolger was van Van Bronckhorst, maar na negatieve publiciteit vriendelijk bedankte voor een baan bij Feyenoord. Advocaat mag nu echter gaan puinruimen bij Feyenoord, iets wat hij in het verleden bewees goed te kunnen bij onder andere FC Utrecht en Sunderland.

Er resten nu veel vragen voor de supporters van Feyenoord: Welke trainer gaat er na Advocaat komen? Gaat Feyenoord-City er komen? Wie volgen respectievelijk Sjaak Troost en Mark Koevermans op als interim-TD en interim-AD? Wat zijn vervolgens de plannen van deze nieuwe directieleden? Hoe gaat Feyenoord de jeugdopleiding renoveren? Deze belangrijke vragen dienen binnen een afzienbare tijden beantwoord te worden door de huidige interim-bestuursleden en de RvC. Nu er een machtsvacuüm is ontstaan in het Maasgebouw, is de hoop op beleidsmatig goede beslissingen laag bij Het Legioen. Zoals zo vaak is hoop het enige wat hen nog drijft; vertrouwen is er namelijk al lang niet meer.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: